Ja w internecie

PROGRAM SZKOLENIOWY W ZAKRESIE ROZWOJU KOMPETENCJI CYFROWYCH



Wyszukaj na stronie "Ja w internecie"


Łyk sztuki do kawy za Wielką szybą

CZYTELNIA KULTURALNA

/ Łyk sztuki do kawy

Łyk sztuki do kawy za Wielką szybą

Łyk sztuki do kawy za Wielką szybą

09.07.21

„Panna młoda rozebrana przez swoich zalotników, jednak” czyli „Wielka szyba”.

Marcel Duchamp niejednokrotnie posądzany jest o zbrodnie na sztuce – nie tylko prowokacje, ale i dopełnienie „śmierci obrazu”. Czy Marcel Duchamp był największym cynikiem wśród artystów? Swoje dzieła nazywał „anty-sztuką”. Tak jak wielu współczesnych mu artystów, był wrogo nastawiony do instytucji galerii i muzeów, co wcale nie przeszkodziło mu odnieść sukces na rynku sztuki.


Marcel Duchamp
 wychował się w normandzkiej miejscowości Blamville. Dorastał w dość zamożnej i szczęśliwej rodzinie. Miał piątkę rodzeństwa. W wieku siedemnastu lat przyjechał do Paryża. Początkowo kształcił się w Academie Julian, następnie próbował dostać się do Ecole des Beaux–Arts – niestety bezskutecznie. Przypuszcza się, że być może to niepowodzenie zaważyło na jego sposobie postrzegania zawodu artysty. Wybrał własną ścieżkę rozwoju. Początkowo spełniał się jako karykaturzysta i autor rysunków satyrycznych. W 1907 roku jego prace można było oglądać na Salonie Artystów Satyryków. Przełomem w jego życiu była jednak prezentacja kilku obrazów na Salonie Jesiennym. Dostrzeżony przez Guillaume Apollinaire’a - francuskiego poetę polskiego pochodzenia, zaczął swój okres poszukiwań artystycznych. Próbował wielu form i stylistyk, zgłębiał tajniki ruchu, pośrednio także poprzez zainteresowanie fotografią. Wszystkie te działania i dzieła jakie w tym czasie powstały uplasowały go na pozycję czołowego przedstawiciela sztuki nowoczesnej w Stanach Zjednoczonych. Zamieszkał w Nowym Jorku, gdzie szybko wtopił się w nowojorskie środowisko artystyczne. Szczególną rolę w tym okresie twórczości Duchampa odegrali kolekcjonerzy i mecenasi. Stopniowo zaczął również tworzyć obiekty typu ready- made’s. Swoją uwagę koncentrował na przestrzennych manifestach w swojej sztuce. Niepokoił go brak znaczenia intelektualnego i symbolicznego w obrazach. I chociaż wiele osób podejrzewa, że jego utwory są dziełem przypadku i kpiny, w rzeczywistości Duchamp bardzo wnikliwie nad nimi pracował.


Panna młoda rozebrana przez swoich zalotników, jednak” w skrócie „Wielka szyba” uchodzi za dzieło jego życia. Pracował nad nim od 1915 do 1923 z wyjątkiem okresów, kiedy to przebywał w Buenos Aures i Paryżu (1918-1920). Praca z pozoru wydaje się czysto abstrakcyjna, jest jednak dziełem figuratywnym, opisującym pewną konkretną sytuację.


Obraz podzielony jest na dwie części - górną i dolną. Po lewej stronie zauważamy pannę młodą i chociaż nie wygląda konwencjonalnie to możemy się domyślić, iż jest to tytułowa Panna młoda. Podwieszona chmura z trzema oknami przywodzi skojarzenia z „Ostatniej Wieczerzy” Leonarda da Vinci, w której to Chrystus został przedstawiony na tle podobnych okien. Z kolei dolnej części pracy Duchampa mamy przedstawionych dziewięciu kawalerów, w otoczeniu maszyny do mielenia ziaren kakaowca. Zapach wydzielany podczas tego procesu pobudza męskie endorfiny.

Warto zwrócić uwagę, że Marcel Duchamp często odwoływał się w swojej pracy do „magicznych” symboli związanych z wróżbiarstwem, tarotem czy numerologią. W „Wielkiej szybie”, w górnej części grubą, czarną kreską, obok postaci kobiety rysuje się cyfra 1. W tarocie nazywana jest kartą maga i symbolizuje człowieka, jego moc twórczą. W dolnej części obrazu, po prawej stronie, można zauważyć z kolei przeźroczyste okręgi, które mogą symbolizować słońce, a słońce to przecież symbol szczęścia i energii. W 1921 roku „Wielka szyba” diagonalnie popękała. Podobno, kiedy Duchamp to zobaczył uznał, że dzięki temu, dokonało się niematerialne połączenie pomiędzy kobietą i mężczyzną, eteryczna więź między nimi. Ta przypadkowa sytuacja nadała dziełu nowe znaczenie.

 

Kilka lat później, Duchamp dopełnił dzieło publikując „Zielone zeszyty” („The green box”) zawierające szczegółową analizę każdego aspektu mechanizmu, numerację i identyfikację wszystkich części, wyjaśnienie pochodnych, pełne szkiców, autokomentarzy, sugestii. Oczywiście sugestie te nie przybliżają jednej jedynej interpretacji, ale wiele odmiennych, nie raz przeczących sobie.


W świecie sztuki, przyzwyczailiśmy się, że to historycy i krytycy sztuki studiujący dzieło, nader intensywnie je analizują, doszukując się wielorakich inspiracji, szukają odpowiedzi na nurtujące wszystkich pytanie „Co artysta miał na myśli?” I w tym przypadku Marcel Duchamp kpi ze świata sztuki. On sam, w swoich notatkach i licznych wywiadach przez całe życie, przywoływał bogactwo pomysłów i źródeł, nie dając tym samym jednoznacznej odpowiedzi.


Czy Marcel Duchamp uśmiercił sztukę, czy był jedynie prowokatorem nieuchronnej przemiany? Pewne jest, iż pomimo jego licznych kpin ze świata sztuki, bojkotu muzeów, galerii i kultu, ostatecznie możemy podziwiać jego niezwykle znaczące w kulturze dzieła sztuki i anty – sztuki w największych muzeach i galeriach na całym świecie. I całe szczęście.

Obraz wędrował po wielu muzeach. Prezentowany był między innymi w Brooklyn Museum w 1926 roku. Podczas transportu na kolejną ekspozycję „Wielka szyba” została uszkodzona, a naprawą zajął się sam Duchamp. Obecnie obraz jest własnością Philadelphia Museum of Art.


Zdjęcie główne: Obraz „Panna młoda rozebrana przez swoich zalotników, jednak” Marcela Duchampa ze zbiorów Philadelphia Museum of Art, wykorzystano na zasadzie dozwolonego użytku, źródło Wikipedia

Zwiedzajcie z nami muzea i galerie całego świata bez wychodzenia z domu!

Takie możliwości otwiera przed Wami sekcja MUZEA i GALERIE w Bazie Legalnych Źródeł na legalnakultura.pl

 




Fundacja Legalna Kultura realizuje projekt szkoleniowy, którego celem jest edukacja w zakresie prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej pomocna zarówno w nauczaniu, jak i w nauce, ale także w bezpiecznym korzystaniu z zasobów kultury w życiu codziennym.

  

 

Prawa własności intelektualnej? Ja to rozumiem!
Społeczna kampania edukacyjna Legalna Kultura

SZKOLENIA I WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI, EDUKATORÓW I UCZNIÓW

Celem szkoleń i warsztatów jest edukacja w zakresie korzystania z zasobów kultury przydatnych w pracy dydaktycznej oraz w pracy twórczej, a także w nauce z poszanowaniem praw twórców. Prowadzący warsztaty przybliżą uczestnikom problematykę z zakresu ochrony własności intelektualnej oraz korzystania z zasobów kultury z legalnych źródeł, a także dostarczą narzędzi pomocnych w pracy dydaktycznej i w nauce. Więcej informacji…


ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE

 

Projekt realizowany dzięki wsparciu finansowemu
European Union Intellectual Property Office


 



Publikacja powstała w ramach
Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura



Publikacja powstała w ramach
Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura



Do góry!