„Nasza rewolucja”. Historia miłości Grażyny i Jacka Kuroniów na wielkim ekranie

CZYTELNIA KULTURALNA

/ Polecamy

„Nasza rewolucja”. Historia miłości Grażyny i Jacka Kuroniów na wielkim ekranie

„Nasza rewolucja”. Historia miłości Grażyny i Jacka Kuroniów na wielkim ekranie

10.11.26

Ich miłość przetrwała lata rozłąki, więzienia i represje komunistycznych władz. Grażyna i Jacek Kuroniowie wspólnie angażowali się w walkę o wolną Polskę, choć ceną za ich działalność często było własne szczęście. Historię tego niezwykłego małżeństwa opowiada „Nasza rewolucja” Piotra Domalewskiego, z Magdaleną Popławską i Arkadiuszem Jakubikiem w rolach głównych. Film, prezentowany wcześniej w Konkursie Głównym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, trafi do kin 11 listopada, w Narodowe Święto Niepodległości.

Miłość w czasach niepokoju

Poznali się latem 1955 roku na obozie harcerskim w Wolinie. Grażyna Borucka miała wówczas piętnaście lat, Jacek Kuroń był starszym od niej o sześć lat instruktorem. Cztery lata później wzięli ślub, a w 1960 roku urodził się ich syn Maciej. Rozpoczęli wspólne życie, które wkrótce miało zostać naznaczone działalnością opozycyjną, kolejnymi aresztowaniami i przymusowymi rozstaniami.

Jacek Kuroń, jeden z najważniejszych działaczy opozycji demokratycznej w PRL i współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników, wielokrotnie trafiał do więzienia. W ciągu 23 lat małżeństwa spędził za kratami łącznie około dziewięciu lat. Grażyna, nazywana przez bliskich Gajką, wychowywała syna, pracowała jako psycholożka i angażowała się w pomoc osobom represjonowanym przez władze.

 

Ich mieszkanie na warszawskim Żoliborzu stało się jednym z ważnych miejsc spotkań środowiska opozycyjnego. Gajka utrzymywała kontakty między działaczami, przekazywała informacje i wspierała rodziny represjonowanych robotników. Choć formalnie nie należała do KOR-u, jej zaangażowanie miało istotne znaczenie dla działalności opozycji. Sama również doświadczała represji i inwigilacji.

 
Wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 roku przyniosło kolejną dramatyczną próbę. Internowano oboje małżonków, a wkrótce poważnie zachorowała Grażyna. Zmarła 23 listopada 1982 roku, mając zaledwie 42 lata. Jacek Kuroń pozostawał wówczas pozbawiony wolności.

„Listy jak dotyk”. Miłość zapisana w słowach

Przez lata rozłąki jednym z najważniejszych sposobów podtrzymywania bliskości była dla Kuroniów korespondencja. Pisali do siebie o tęsknocie i miłości, ale również o pracy, wychowaniu syna, książkach, zdrowiu i codziennych obowiązkach. W listach nie brakowało żartów, wzajemnych rad i drobnych spraw, które nabierały szczególnego znaczenia, gdy nie mogli być razem.

Zachowane listy i grypsy z lat 1965–1982 zostały opublikowane przez Ośrodek KARTA w książce „Listy jak dotyk”. W 2026 roku ukazało się jej drugie wydanie, zawierające wybór z około 400 listów. Publikacja pozwala poznać Kuroniów z prywatnej strony, a jednocześnie jest cennym świadectwem życia w Polsce Ludowej.

Korespondencja małżonków odegrała ważną rolę podczas przygotowań do filmu „Nasza rewolucja”. Magdalena Popławska i Arkadiusz Jakubik sięgali po nią, by lepiej zrozumieć relację swoich bohaterów, ich charaktery i sposób, w jaki okazywali sobie uczucia.

– „Te listy były dla mnie prawdziwą bazą do zrozumienia ich niezwykłej miłości” – mówiła odtwórczyni roli Gajki podczas festiwalu w Gdyni.

Z okazji premiery filmu powstał również specjalny cykl nagrań „Listy jak dotyk”, w którym Magdalena Popławska i Arkadiusz Jakubik czytają autentyczną korespondencję Kuroniów z okresu stanu wojennego. Ponad czterogodzinne nagranie pozwala usłyszeć słowa, które przed laty małżonkowie kierowali wyłącznie do siebie.

Posłuchajcie „Listów jak dotyk” w interpretacji Magdaleny Popławskiej i Arkadiusza Jakubika:


„Nasza rewolucja”. Historia opowiedziana z bliska

W swoim najnowszym filmie Piotr Domalewski przygląda się Kuroniom przede wszystkim jako małżeństwu. Wydarzenia polityczne, działalność opozycji i stan wojenny tworzą historyczne tło opowieści, której centrum stanowi relacja dwojga ludzi próbujących zachować bliskość mimo kolejnych rozstań. Szczególne miejsce w fabule zajmuje okres internowania Jacka i choroby Grażyny.

Reżyser, znany z takich filmów jak „Cicha noc”, „Jak najdalej stąd”, „Hiacynt” i nagrodzeni Złotymi Lwami w Gdyni „Ministranci”, wielokrotnie podejmował w swojej twórczości temat więzi rodzinnych, trudnych wyborów i społecznych napięć. Tym razem sięgnął po historię postaci dobrze znanych z najnowszych dziejów Polski.

– „Zrobiliśmy film o uczuciach” – mówił Piotr Domalewski podczas 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Jak wyjaśniał, twórcom nie zależało na streszczaniu historii działalności opozycyjnej, lecz na pokazaniu ludzi, którzy musieli mierzyć się z konsekwencjami podejmowanych decyzji.

W Jacka Kuronia wciela się Arkadiusz Jakubik, a w Grażynę Magdalena Popławska. Dla Jakubika zmierzenie się z postacią jednego z najbardziej rozpoznawalnych działaczy polskiej opozycji było dużym wyzwaniem. Aktor świadomie zrezygnował z dokładnego odtwarzania charakterystycznego głosu, gestów i sposobu bycia Kuronia. Zależało mu na stworzeniu własnej interpretacji tej postaci.

– „Pomyślałem sobie, że jeżeli robić film o Jacku Kuroniu, to z całą pewnością nie z perspektywy kolan. Żeby nie traktować Jacka jako bohatera pomnikowego, tylko żeby poszukać w nim człowieka, tych rys, tych pęknięć, tych słabszych miejsc, które każdy z nas ma” – mówił Arkadiusz Jakubik w rozmowie z Legalną Kulturą.

Jak przyznawał, długo zastanawiał się, jak pogodzić historyczną wiarygodność postaci z emocjonalną prawdą, której szuka w kinie. Ostatecznie zdecydował się na bardziej powściągliwą interpretację.

– „Taki jest ten mój Jacek. Bardziej powściągliwy, bardziej mój, przepuszczony przez mój system nerwowy” – tłumaczył aktor.

O przygotowaniach do roli Jacka Kuronia, wyzwaniach związanych z jej interpretacją i pracy nad filmem „Nasza rewolucja” Arkadiusz Jakubik opowiedział w rozmowie z Legalną Kulturą. Zachęcamy do obejrzenia całego wywiadu:


Równie istotna jest perspektywa Grażyny, której działalność przez lata pozostawała w cieniu dokonań męża. Magdalena Popławska zwracała uwagę na znaczenie kobiet wspierających demokratyczną opozycję, choć ich nazwiska znacznie rzadziej trafiały na karty historii.

– „Gajka była wyjątkowa – bez niej jego historia mogłaby potoczyć się zupełnie inaczej” – mówiła aktorka w materiałach zapowiadających film.


 

W obsadzie znaleźli się również Jacek Koman jako Marek Edelman, Jakub Jakubik jako Maciej Kuroń, Andrzej Andrzejewski w roli Lecha Wałęsy, Agnieszka Przepiórska jako Anna Walentynowicz oraz Anna Ilczuk jako Alina Pieńkowska.

„Jak my”. Historia pewnego listu

Historia korespondencji Kuroniów znalazła swoje rozwinięcie także poza filmem. W 2004 roku, ponad dwadzieścia lat po śmierci Grażyny, Jacek Kuroń otrzymał jej ostatni list, którego wcześniej nie przeczytał.

To wydarzenie stało się inspiracją dla teledysku do utworu „Jak my” https://www.youtube.com/watch?v=eyca2nPav6Q , nagranego przez Kaśkę Sochacką i Korteza. W klipie ponownie występują Magdalena Popławska i Arkadiusz Jakubik, odtwarzając tamtą chwilę. Piosenka i towarzyszący jej obraz stanowią muzyczne dopełnienie historii opowiedzianej w „Naszej rewolucji”.

11 listopada – symboliczna data premiery

„Nasza rewolucja” została zaprezentowana we wrześniu 2026 roku w Konkursie Głównym 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę męską otrzymał Jacek Koman, który wcielił się w Marka Edelmana – lekarza, działacza społecznego i jednego z przywódców powstania w getcie warszawskim.

Data premiery kinowej nie jest przypadkowa. Film trafi do kin 11 listopada, w Narodowe Święto Niepodległości, nawiązując do walki o wolność i demokratycznych przemian w Polsce. Rok 2026 ma również szczególne znaczenie historyczne – przypada w nim 50. rocznica robotniczych protestów Czerwca 1976 oraz powstania Komitetu Obrony Robotników, którego jednym z założycieli był Jacek Kuroń.

 

Za zdjęcia do „Naszej rewolucji” odpowiada Michał Sobociński, muzykę skomponował Wojtek Urbański, a montaż Agnieszka Glińska.

Fot. Anna Włoch / Materiały prasowe 




Tworzenie tekstów o kulturze dobrze smakuje przy kawie.
Jeśli masz ochotę, możesz postawić kawę naszej redakcji.
Z góry serdecznie dziękujemy! ☕ 😊

Postaw mi kawę na buycoffee.to


Publikacja powstała w ramach
Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura




Spodobał Ci się nasz artykuł? Podziel się nim ze znajomymi 👍


Do góry!