Wspólne sprawy
Czyli krótko i na temat, o sprawach, które dotyczą po prostu całej kultury. Dlaczego kulnes jest cool? Komu tak naprawdę opłaca się korzystanie z legalnych źródeł kultury? Komu może zagrażać legalizacja? Co musi się zmienić, żeby w Polsce zapanowała moda na cyfrową kulturę z legalnych źródeł?
Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu. Raport z realizacji projektu badawczego

CZYTELNIA KULTURALNA

/ Wspólne sprawy

Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu. Raport z realizacji projektu badawczego

Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu. Raport z realizacji projektu badawczego

04.11.26

Co decyduje o tym, gdzie młodzi oglądają filmy? Co przyciąga ich do kina, a co sprawia, że wybierają ekran telefonu? 2732 uczniów z 40 szkół w 26 miejscowościach wzięło udział w ogólnopolskim projekcie badawczo-edukacyjnym Fundacji Legalna Kultura. Jego rezultaty przedstawiamy w raporcie


"Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu.
Młodzież wobec prawa autorskiego i piractwa filmowego."

 

W 2025 i 2026 roku Fundacja Legalna Kultura, w ramach Programu Operacyjnego Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej – Edukacja i Upowszechnianie Kultury Filmowej, Priorytet Badania rynku audiowizualnego, realizowała projekt edukacyjno-badawczy pt. „Badanie piractwa filmowego i świadomości młodzieży na temat prawa autorskiego w sferze kinematografii”.

 

PODSTAWOWE INFORMACJE O PROJEKCIE

 

Celem przedsięwzięcia było pozyskanie wiedzy na temat postaw, zachowań i świadomości młodych odbiorców kultury filmowej – uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych w całej Polsce – w zakresie piractwa filmowego, prawa autorskiego i praw własności intelektualnej w internecie.

  

Projekt obejmował również działania edukacyjne – warsztaty i szkolenia prowadzone w badanych placówkach. Ich zadaniem było przekazanie uczestnikom wiedzy dotyczącej prawa autorskiego, legalnych źródeł kultury oraz odpowiedzialnego korzystania z treści dostępnych w internecie.

 

Istotnym celem projektu było także zebranie materiału, który pozwoli lepiej poznać sposób uczestnictwa młodych ludzi w kulturze filmowej oraz czynniki wpływające na ich wybory. Badanie dotyczyło między innymi dostępu do filmów w internecie i w kinach, korzystania z platform i baz filmowych, znajomości legalnych źródeł oraz barier ekonomicznych i przestrzennych związanych z dostępem do kultury filmowej.

 

 

WARSZTATY EDUKACYJNE

 

W ramach projektu połączono badania ankietowe z warsztatami edukacyjnymi prowadzonymi z wykorzystaniem metody Design Thinking. Pozwoliła ona aktywnie włączyć młodych ludzi w tematykę korzystania z legalnych i nielegalnych źródeł kultury oraz wspólne szukanie odpowiedzi na pytanie, jak ograniczać piractwo w internecie.

 

Podczas warsztatów poruszane były zagadnienia dotyczące prawa autorskiego, praw własności intelektualnej i piractwa w kulturze, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji filmowych. Omawiano również kwestie bezpieczeństwa w sieci i legalnych źródeł kultury.

 

Uczniowie dowiadywali się między innymi, czym są legalne źródła, jak je rozpoznać i dlaczego warto z nich korzystać. Rozmawiano także o tym, co można pobierać i udostępniać w internecie, na czym polega dozwolony użytek, czym różni się plagiat jawny od ukrytego, jak korzystać z prawa cytatu oraz kiedy należy wskazać autora i źródło. Uczestnicy poznawali również podstawowe zasady korzystania z licencji Creative Commons.

 

Zajęciom towarzyszyły badania ankietowe. Uczniowie wypełniali kwestionariusze przed warsztatami i po ich zakończeniu, co pozwoliło porównać poziom wiedzy uczestników i sprawdzić skuteczność przyjętej metody edukacyjnej.

BADANIE MŁODYCH ODBIORCÓW KULTURY FILMOWEJ

 

Projekt objął uczniów w wieku od 13 do 19 lat, uczących się w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych na terenie całej Polski.

 

W badaniu uczestniczyli młodzi ludzie z obszarów wiejskich, małych i średnich miejscowości oraz dużych miast. Pozwoliło to uwzględnić różne warunki dostępu do kultury filmowej, w tym obecność lub brak kina, możliwości korzystania z instytucji kultury oraz bariery ekonomiczne.

 

Badanie dotyczyło między innymi tego, w jaki sposób młodzi odbiorcy docierają do filmów, z jakich źródeł i serwisów korzystają, jak często chodzą do kina oraz co wpływa na ich wybory. Analizowano także poziom wiedzy na temat prawa autorskiego, legalnych źródeł i piractwa filmowego.

 

Materiał badawczy obejmował ankietę ilościową, pogłębione badanie ankietowe poświęcone postawom wobec kultury filmowej, zogniskowane wywiady grupowe oraz indywidualne wywiady pogłębione.

 

Łącznie w projekcie wzięło udział 2732 uczniów z 40 szkół w 26 miejscowościach.

 

FILM, INTERNET I SZTUCZNA INTELIGENCJA

 

Zakres badania obejmował przede wszystkim zagadnienia związane z korzystaniem z kultury filmowej przez internet.

 

Analizowano dostęp do filmów w sieci, korzystanie z platform i baz filmowych, dostęp do kin, znajomość legalnych źródeł oraz bariery technologiczne i ekonomiczne. Badano również wiedzę młodych ludzi na temat prawa autorskiego, piractwa filmowego i zagrożeń związanych z nielegalnym korzystaniem z treści.

 

Jednym z obszarów projektu była także sztuczna inteligencja. Pytania dotyczyły rozumienia pojęcia AI w kontekście produkcji filmowej i dostępności filmów online, a także związku twórczości wykorzystującej elementy sztucznej inteligencji z prawami własności intelektualnej.

 

RAPORT Z BADANIA

 

Zebrany materiał pozwolił na przygotowanie ciekawego raportu


„Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu.
Młodzież wobec prawa autorskiego i piractwa filmowego”

 

Raport przedstawia wyniki badań w zakresie sposobów korzystania przez młodych ludzi z kultury filmowej, ich wiedzy na temat prawa autorskiego i legalnych źródeł, a także czynników wpływających na wybór miejsca i sposobu oglądania filmów.

 

Wyniki pokazują również, jaką rolę odgrywają cena, dostępność tytułu, oferta platform streamingowych oraz dostęp do kina. Osobne miejsce poświęcono zagadnieniom związanym z edukacją, piractwem filmowym i sztuczną inteligencją.

 

Po analizie badań przygotowane zostały rekomendacje w konsultacjach ze środowiskiem nauczycielskim i kinowym. Wyniki mogą posłużyć w dalszych działaniach edukacyjnych, a także w pracach instytucji kultury, szkół oraz branży filmowej.

Raport powstał na podstawie danych zebranych przez Akademię Nauk Stosowanych w Nowym Sączu podczas realizacji projektu badawczego-edukacyjnego pt. „Badanie piractwa filmowego i świadomości młodzieży na temat prawa autorskiego z modułem edukacyjnym”.

 

PREZENTACJA RAPORTU – KONFERENCJA PRASOWA

 

5 listopada 2026 roku, o godz. 10.00 w Centrum Prasowym PAP przy ul. Brackiej 6/8 w Warszawie odbyła się konferencja prasowa poświęcona prezentacji raportu z ogólnopolskiego badania „Pokolenie streamingu i mobilnego ekranu. Młodzież wobec prawa autorskiego i piractwa filmowego”. Raport powstał na podstawie zrealizowanego przez Fundację Legalna Kultura projektu badawczego-edukacyjnego pt. „Badanie piractwa filmowego i świadomości młodzieży na temat prawa autorskiego z modułem edukacyjnym”.


Relację z konferencji prasowej wraz z prezentacją wyników badań przedstawiamy w odrębnym artykule.

 

Serdecznie dziękujemy za współpracę i pomoc w realizacji projektu!

Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej

Realizacja projektu badawczego: Fundacja Legalna Kultura
Partnerzy projektu: Radomski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
                            Kawałek Świata – Media
Partner konferencji prasowej: Polska Agencja Prasowa PAP





        




Tworzenie tekstów o kulturze dobrze smakuje przy kawie.
Jeśli masz ochotę, możesz postawić kawę naszej redakcji.
Z góry serdecznie dziękujemy! ☕ 😊

Postaw mi kawę na buycoffee.to


Publikacja powstała w ramach
Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura




Spodobał Ci się nasz artykuł? Podziel się nim ze znajomymi 👍


Do góry!