4. Tramway Film Festival. Odkrycia po latach i nowe polskie kino

STREFA WYDARZEŃ

/ Polecamy

4. Tramway Film Festival. Odkrycia po latach i nowe polskie kino

4. Tramway Film Festival. Odkrycia po latach i nowe polskie kino

16.11.26

Premiera nie zawsze oznacza film, który właśnie powstał. Podczas tegorocznego Tramway Film Festival polska publiczność po raz pierwszy zobaczy dwie realizacje Mariusza Hermanowicza sprzed ponad pół wieku. Obok nich pojawią się nowe polskie produkcje, filmy nagradzane na świecie i mniej znane dzieła mistrzów. Czwarta edycja festiwalu odbędzie się od 19 do 22 listopada w warszawskim Kinie Kultura.

 

35 filmów, pięć sekcji i 20 polskich premier — tegoroczny program daje wiele okazji do odkrywania kina rzadko obecnego w regularnym repertuarze. Tramway Film Festival przybliża twórczość autorów, którzy szukają własnych sposobów opowiadania o świecie: sięgają do rodzinnych archiwów, łączą dokument z fikcją, eksperymentują z obrazem i dźwiękiem. W dwóch konkursach o nagrody powalczy 18 krótkich filmów. Program uzupełnią pokazy polskich produkcji, przeglądy uznanych reżyserów i cztery pełnometrażowe premiery.

 

Zanim został fotografem

 

„Agresja” i „Kryzys” Mariusza Hermanowicza powstały w 1971 roku, gdy przyszły fotograf studiował sztukę operatorską w łódzkiej Szkole Filmowej. Po wyjeździe do Francji artysta poświęcił się przede wszystkim fotografii, a jego wczesne filmy pozostały niemal nieznane.

 

Teraz będzie można odkryć ten rozdział jego twórczości. W „Agresji” spokojny wieczór mężczyzny zakłóca niewidoczny intruz. Bohater próbuje rozpoznać zagrożenie, które może przychodzić z zewnątrz lub rodzić się w jego własnych lękach. „Kryzys” przygląda się natomiast młodej kobiecie zmagającej się z osobistymi problemami pośród tłumu wielkiego miasta.

 

Pokazom towarzyszyć będzie obecność Miłosza Hermanowicza, zaangażowanego w montaż prezentowanych wersji obu filmów. To okazja, by poznać również historię ich powrotu na ekran.

 

Rodzinne historie i poszukiwanie bliskości

 

Filmy Hermanowicza znalazły się w polskiej sekcji Cine Polaco, obok prac współczesnych twórców. Wiele z nich wyrasta z osobistych doświadczeń i potrzeby przyjrzenia się temu, co pozostaje blisko, choć nie zawsze jest dobrze znane.

 

W „Skrawkach” Olga Papacz próbuje odtworzyć rodzinną historię z archiwalnych materiałów, wspomnień i przemilczeń. Z kolei Julia Lejawa w „W tętnieniu próżni” wykorzystuje fotopułapkę, urządzenie służące zwykle do obserwowania przyrody. Sama pojawia się przed jego obiektywem, stając się jednocześnie osobą obserwującą i obserwowaną. Ten pomysł prowadzi do opowieści o samotności i potrzebie kontaktu z innymi.

 

Do dzieciństwa w małym polskim mieście wraca Michał Krzyczkowski w „Epitafium dla psiego detektywa”, przywołując m.in. kreskówki z kaset VHS i obrazy najbliższego otoczenia. W zestawie zobaczymy również „Złe pomysły” Jana Bujnowskiego, który będzie jednym z gości festiwalu.

 

Polskie filmy pojawią się także w konkursach międzynarodowych. „Tytuł się jeszcze przyśni” Klaudii Fortuniak podąża za Małgorzatą poszukującą wód, które niegdyś przepływały przez Łódź. „I Was There” Kamili Kuc sięga natomiast do doświadczeń babci reżyserki i pamięci przekazywanej między pokoleniami. Fortuniak przyjedzie na festiwal, dając widzom okazję do rozmowy o swoim filmie.

 

Z międzynarodowych festiwali do Warszawy

 

Nowa sekcja Cine Nova powstała z myślą o filmach, które zwróciły już uwagę międzynarodowej publiczności, ale nie były dotąd pokazywane w Polsce.

 

Festiwal otworzy „The Memory of Butterflies” Tatiany Fuentes Sadowski, nagrodzone przez krytyków FIPRESCI w sekcji Forum Berlinale 2025. Archiwalne materiały z Amazonii prowadzą reżyserkę do zapomnianych ludzkich losów i historii kolonialnej przemocy.

 

Inny rodzaj pamięci i wspólnoty odnajdziemy w „The Night Is Fading Away” Ezequiela Salinasa i Ramiro Sonziniego, laureacie nagrody za najlepszy film konkursu międzynarodowego Doclisboa 2025. Bohater tej argentyńskiej opowieści, kinooperator, potajemnie zamieszkuje w podupadającym kinie. Wokół niego powstaje nocna społeczność. Kiedy budynkowi zaczyna grozić zamknięcie, trzeba ocalić nie tylko miejsce wyświetlania filmów, lecz także dom i więzi, które zdążyły się w nim narodzić.

 

W programie znalazł się również „Fire of Wind” Marty Mateus, opowieść o portugalskiej wiejskiej społeczności, współprodukowana przez Pedra Costę. Festiwal zakończy „Conference of the Birds” Amina Motallebzadeha, w którym świat zawodowego futbolu staje się tłem osobistych kryzysów i skomplikowanych relacji. Podczas zamknięcia poznamy także laureatów obu konkursów.

 

Portabella, Garrel i muzyczny świat Nico

 

Tramway przypomni również twórców, którzy odważnie zmieniali sposób myślenia o kinie. Przegląd pięciu filmów Pere Portabelli jest częścią międzynarodowych obchodów jego setnych urodzin, przypadających w lutym 2027 roku. Warszawski festiwal uczestniczy w tej inicjatywie obok nowojorskiego Museum of Modern Art, madryckiego Museo Reina Sofía i amsterdamskiego Eye Filmmuseum.

 

W programie znalazły się m.in. „Vampir-Cuadecuc”, „Mudanza” i „The Silence Before Bach”. Twórczość katalońskiego reżysera przybliży Adrián Onco, zajmujący się jej upowszechnianiem.

 

Do wczesnego kina Philippe’a Garrela zaproszą natomiast Szymon Kowalski i Antoni Orlof z Kolektywu Ćma. Pokazy „Wewnętrznej blizny” i „Athanora” przypomną również Nico — artystkę, której muzyka i ekranowa obecność współtworzyły świat francuskiego reżysera. To filmy, w których obrazy przypominające sen, krajobrazy i dźwięki prowadzą widza równie mocno jak sama historia.

 

Rozmowy po seansach i pomysły na nowe filmy

 

Wśród zagranicznych gości znajdą się także Assaf Gruber, reżyser „Miraculous Accident”, Isabella Fellinger, autorka „Of Light Ghosts”, oraz Silvia Maglioni i Graeme Thomson, twórcy „Language in Exile”. Spotkania z autorami pozwolą zapytać o decyzje, których efekty oglądamy na ekranie: skąd wziął się pomysł, jak powstawał film i co zmieniało się podczas pracy.

 

Festiwal wesprze też powstawanie kolejnych opowieści. Po raz pierwszy odbędą się indywidualne konsultacje scenariuszowe z Olą Jankowską, reżyserką „Anatomii”, pokazanej premierowo w Wenecji. Autorka będzie pracować z twórcami czterech wybranych projektów. Konsultacje uwzględniają także filmy, których początkiem jest obraz, dźwięk lub obserwacja, a dopiero później rodzi się opowieść.

 

4. Tramway Film Festival odbędzie się 19–22 listopada 2026 roku w warszawskim Kinie Kultura. Po więcej informacji, pełny program i bilety zapraszamy na stronę festiwalu.




Tworzenie tekstów o kulturze dobrze smakuje przy kawie.
Jeśli masz ochotę, możesz postawić kawę naszej redakcji.
Z góry serdecznie dziękujemy! ☕ 😊

Postaw mi kawę na buycoffee.to


Publikacja powstała w ramach
Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura




Spodobał Ci się nasz artykuł? Podziel się nim ze znajomymi 👍


Do góry!