Kino pełne ciepłego absurdu, poetyckiej wyobraźni i czułości wobec zwyczajnego życia powróci w miejsca szczególnie bliskie Andrzejowi Kondratiukowi. Od 6 do 9 sierpnia w Legionowie, Serocku, Nieporęcie i Wieliszewie odbędzie się VII Festiwal Filmowy im. Andrzeja Kondratiuka. W programie znalazły się plenerowe projekcje, spotkania z twórcami oraz warsztaty poświęcone roli światła w filmie, fotografii i malarstwie.

Tegoroczna edycja odbywa się w roku dwóch ważnych rocznic: 90. urodzin oraz 10. rocznicy śmierci Andrzeja Kondratiuka - reżysera, scenarzysty i operatora, który stworzył jeden z najbardziej osobnych światów w polskim kinie.

Hasło festiwalu - „Między cieniem a blaskiem” - nawiązuje zarówno do charakterystycznego języka wizualnego jego filmów, jak i do obecnego w nich napięcia między marzeniami a prozą życia, zachwytem nad światem a świadomością przemijania. Kondratiuk potrafił opowiadać o codzienności z ironią, absurdem i niezwykłą czułością. W jego kinie pozornie zwyczajne sytuacje prowadziły ku pytaniom o wolność, szczęście, samotność i miejsce człowieka we wszechświecie.

Kino zakorzenione w krajobrazie

Plenerowa formuła festiwalu ma szczególne znaczenie. Pokazy odbędą się nad wodą, pośród zieleni i z dala od tradycyjnych sal kinowych - w przestrzeni bliskiej atmosferze osobistych filmów Andrzeja Kondratiuka.

To właśnie w Gzowie nieopodal Serocka reżyser zamieszkał wraz z żoną, aktorką Igą Cembrzyńską. Tam, poza głównym nurtem polskiej kinematografii, realizował swoje najbardziej prywatne dzieła, często odpowiadając jednocześnie za scenariusz, zdjęcia, montaż, scenografię i muzykę. Codzienne życie, rytm przyrody oraz krajobraz mazowieckiej wsi stawały się w nich pełnoprawnymi bohaterami.

Festiwal nad Jeziorem Zegrzyńskim jest więc nie tylko przeglądem jego twórczości, lecz także symbolicznym powrotem kina Kondratiuka do miejsc, z którymi było ono silnie związane.

Wniebowzięci nad Jeziorem Zegrzyńskim

Pierwszy plenerowy wieczór odbędzie się 7 sierpnia na plaży miejskiej w Serocku. Festiwal otworzy „Jak to się robi” z 1973 roku - przewrotna satyra na mit artysty i środowisko filmowe. Zdzisław Maklakiewicz i Jan Himilsbach wcielają się w niespełnionych twórców, którzy próbują napisać scenariusz mający zapewnić im sławę i pieniądze.

Następnie widzowie zobaczą „Wniebowziętych”, jeden z najbardziej rozpoznawalnych filmów Andrzeja Kondratiuka. Bohaterowie grani przez Maklakiewicza i Himilsbacha wygrywają pieniądze, które postanawiają przeznaczyć na podróże samolotem. Ich podniebna przygoda staje się słodko-gorzką opowieścią o pragnieniu wolności i choćby chwilowej ucieczce od codzienności.

Gościem specjalnym inauguracji będzie Emilia Krakowska. Spotkanie z aktorką zostanie poświęcone pracy na planie, językowi obrazu oraz charakterystycznej metodzie współpracy Kondratiuka z aktorami.

Filmowy dialog pokoleń

Drugiego wieczoru festiwal przeniesie się do Portu Nieporęt. 8 sierpnia pokazany zostanie film „Ja gorę” w reżyserii Janusza Majewskiego - stylowa komediowa przypowieść z dreszczykiem, zrealizowana na podstawie opowiadania Henryka Rzewuskiego.

W programie znalazła się również „Niedziela Barabasza” Janusza Kondratiuka. Groteskowy obraz polskiej codzienności przełomu lat 60. i 70. opowiada o młodym mężczyźnie, który próbuje odmienić swoje życie i znaleźć dla siebie miejsce w rzeczywistości pełnej absurdów.

Gościem wieczoru będzie Marek Piestrak - reżyser znany między innymi z „Testu pilota Pirxa”, „Wilczycy” i „Klątwy Doliny Węży”, a także drugi reżyser „Niedzieli Barabasza”. Rozmowa będzie okazją do przyjrzenia się przemianom polskiego kina lat 60. i 70. oraz wspomnieniom z pracy nad filmem.

Czeski absurd na finał

Finał VII Festiwalu Filmowego im. Andrzeja Kondratiuka odbędzie się 9 sierpnia w Parku Świętojańskim nad Jeziorem Wieliszewskim.

Widzowie zobaczą „Sytuację awaryjną” Jiříego Havelki - współczesną czeską tragikomedię, w której niecodzienna awaria pociągu uruchamia serię coraz bardziej absurdalnych zdarzeń. Film z humorem obserwuje ludzkie zachowania w obliczu kryzysu, pokazując, jak szybko spod pozorów opanowania wydobywają się lęki, uprzedzenia i konflikty.

Pokaz stanie się punktem wyjścia do rozmowy o aktualności kina absurdu oraz związkach między twórczością Kondratiuka a czeską tradycją komediową. Wykład i dyskusję poprowadzi Petr Vlček – filmoznawca i dyrektor Czeskiego Centrum w Warszawie.

Spotkania towarzyszące projekcjom będą moderowali krytycy i historycy filmu: dr Jarosław Grzechowiak, Piotr Radecki oraz koordynatorka merytoryczna festiwalu Ajka Tarasow.

Światło w filmie, fotografii i malarstwie

Tegoroczny temat festiwalu wyjdzie także poza ekran. Wydarzenia towarzyszące pokażą, jak światło wpływa na różne dziedziny sztuki i w jaki sposób może budować nastrój, znaczenia oraz emocje.

Festiwal rozpocznie 6 sierpnia spotkanie malarskie z Janem Wołkiem w Poczytalni Legionowo. Malarz, poeta i pieśniarz opowie o roli światła w sztukach wizualnych oraz o jego związkach z filmowym sposobem patrzenia na rzeczywistość.

W dniach 8 i 9 sierpnia odbędą się natomiast warsztaty fotograficzne prowadzone przez Piotra Jaxę Kwiatkowskiego - operatora filmowego, fotografa i autora międzynarodowego projektu „Cinematographers”. Uczestnicy będą analizować naturalne światło w plenerze oraz przyglądać się temu, jak oświetlenie wpływa na kompozycję i emocjonalny charakter kadru.

Zajęcia mają charakter otwarty i międzypokoleniowy. Mogą wziąć w nich udział osoby od 13. roku życia, jednak liczba miejsc jest ograniczona. Zapisy prowadzone są za pośrednictwem strony internetowej Powiatowej Instytucji Kultury w Legionowie.

Kino blisko ludzi i natury

Festiwal Filmowy im. Andrzeja Kondratiuka łączy przypomnienie klasycznych filmów z rozmową o ich współczesnym znaczeniu. Zestawienie twórczości patrona wydarzenia z dziełami Janusza Kondratiuka, Janusza Majewskiego i Jiříego Havelki pozwoli spojrzeć na różne odmiany filmowego absurdu – od rzeczywistości PRL-u po problemy współczesnego świata.

Przede wszystkim będzie to jednak okazja do wspólnego oglądania kina w krajobrazie, który współtworzył artystyczną wyobraźnię Kondratiuka. Pomiędzy cieniem a blaskiem, komizmem a melancholią i codziennością a marzeniem.

VII Festiwal Filmowy im. Andrzeja Kondratiuka odbędzie się w dniach 6–9 sierpnia 2026 roku w Legionowie, Serocku, Nieporęcie i Wieliszewie. Wstęp na wszystkie projekcje plenerowe oraz spotkania jest bezpłatny. W przypadku niesprzyjającej pogody pokazy mogą zostać przeniesione do sal pobliskich ośrodków kultury.

Fundacja Legalna Kultura jest partnerem VII Festiwalu Filmowego im. Andrzeja Kondratiuka. Przed seansami widzowie usłyszą spoty „W czerni kina” w wykonaniu polskich artystów wpierających Legalną Kulturę.

Organizatorem wydarzenia jest Powiatowa Instytucja Kultury w Legionowie.

Więcej informacji o wydarzeniu oraz pełny program Festiwalu dostępny jest na stronie: https://www.fina.gov.pl/wydarzenia/vii-festiwal-filmowy-im-andrzeja-kondratiuka-miedzy-cieniem-a-blaskiem/