26 czerwca rozpocznie się 23. edycja Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych - wydarzenia, które od lat przyciąga miłośników kina, sztuki i spotkań z drugim człowiekiem. Tegoroczny Festiwal po raz pierwszy przybierze formę wędrującej opowieści, rozpisanej na trzy wyjątkowe miejsca województwa świętokrzyskiego: Sandomierz, Ostrowiec Świętokrzyski oraz Zamek Ćmielów.

Hasło tegorocznej edycji - „Doliną Kamiennej do Wisły” - znajduje odzwierciedlenie nie tylko w programie, lecz także w samej idei wydarzenia. To podróż przez miejsca, historie i emocje, które łączą ludzi wokół kultury, tworząc przestrzeń spotkania i wspólnego przeżywania.

„Festiwal to zaproszenie do uważnego przeżywania kina i sztuki oraz do wspólnego spędzania czasu podczas wydarzeń kulturalnych i niebanalnych. W rozmowie, w spotkaniu, blisko siebie. Symbolicznie nazywamy ten czas inspiracją do szukania niezwykłości w codzienności. W ponad dwudziestoletniej historii Festiwalu fakt, że będziemy w trzech nowych, całkiem różnych i bardzo nam przyjaznych miejscach, fakt, że spotkamy się z nową publicznością to dla nas moment przełomowy i wielka szansa na rozwój naszej imprezy” - wskazuje Katarzyna Kubacka-Seweryn, dyrektor Festiwalu.

Dziesięć dni kina, muzyki i spotkań

Przez dziesięć wakacyjnych dni trzy festiwalowe przestrzenie wypełnią projekcje filmowe, spotkania z twórcami, koncerty, wystawy oraz wydarzenia specjalne, wśród których znajdzie się między innymi debata oksfordzka młodzieży.

Jak co roku Festiwal uhonoruje również wybitne postaci polskiej kultury. Tytuły Reżysera NieZwykłego i Aktora NieZwykłego otrzymają Janusz Zaorski oraz Robert Więckiewicz. W programie znalazły się retrospektywy ich twórczości oraz spotkania z publicznością.

Festiwal otworzy uroczysta gala 23. edycji, po której wystąpi zespół Pani Żani. W jego repertuarze znajdą się zarówno interpretacje utworów Agnieszki Osieckiej, jak i autorskie kompozycje, łączące różne muzyczne wrażliwości i pokolenia.

Zwieńczeniem Festiwalu będzie koncert Kasi Kowalskiej „Coś optymistycznego”. Wydarzenie odbędzie się w wyjątkowej przestrzeni odrestaurowanego Zamku Ćmielów.

Filmowi bohaterowie Festiwalu

Wśród filmowych propozycji znalazły się między innymi „Matka Królów”, „Jezioro Bodeńskie” i „Baryton”, a także produkcje z udziałem Roberta Więckiewicza: „Wymyk”, „Ziarno prawdy” oraz „Król życia”.

Festiwalowa mapa wypełni się obecnością wybitnych artystów, twórców i osobowości życia publicznego. Wśród gości znajdą się między innymi: Jolanta Kwaśniewska, Joanna Rawik, Kinga Dębska, Dorota Kędzierzawska, Małgorzata Potocka, Anna Cieślak, Bożena Stachura, Lucyna Kirwil, Jerzy Bralczyk, Krzysztof Globisz, Marian Dziędziel, Andrzej Konopka, Andrzej Seweryn i Wojciech Smarzowski, a także tegoroczni Twórcy NieZwykli - Janusz Zaorski i Robert Więckiewicz.

Każde z trzech miejsc wniesie do festiwalowej opowieści własny rytm i charakter. Jednym ze szczególnych wydarzeń będzie „Czuły narrator” - lektura mowy noblowskiej Olgi Tokarczuk w interpretacji Andrzeja Seweryna i Roberta Więckiewicza.

Szczególne miejsce w programie zajmą również dwie wystawy poświęcone Andrzejowi Wajdzie. Pierwsza z nich, „Wajda. Werki Renata Pajchel”, pozwoli zajrzeć za kulisy powstawania najważniejszych filmów reżysera. Renata Pajchel, jedna z najwybitniejszych polskich fotosistek, przez 30 lat dokumentowała jego pracę na planach filmowych. Prezentowane fotografie ukazują nie gotowe kadry, lecz chwile pomiędzy ujęciami - skupienie reżysera, emocje, pracę ekipy i atmosferę rodzącego się filmu.

Druga ekspozycja, „Wajda na nowo - suplement”, zaprezentuje 14 nowych plakatów Andrzeja Pągowskiego inspirowanych wszystkimi spektaklami Teatru Telewizji wyreżyserowanymi przez Andrzeja Wajdę. Obie wystawy pozwolą spojrzeć na jego twórczość z dwóch różnych perspektyw – poprzez fotograficzny zapis procesu powstawania filmów oraz współczesną interpretację jego dorobku.

Zamek Ćmielów zainauguruje cykl „Przestrzenie pasji”. W jego ramach zaplanowano między innymi rozmowę z Pierwszą Damą Społecznej Wrażliwości, spotkanie „Kochać teatr czy siebie w teatrze?” z udziałem Anny Cieślak i Mariana Dziędziela, a także „Rozmowy przy stole”.

„Ziemia, ziemia” – spotkanie pokoleń

W Ostrowcu Świętokrzyskim widzowie zobaczą spektakl „Ziemia, ziemia” w reżyserii Doroty Kędzierzawskiej. Wystąpią w nim Młodzi z Łodzi, dla których jest to początek teatralnej przygody.

Wspierani przez Andrzeja Seweryna, Żanetę Łabudzką oraz Czesława Mozila młodzi artyści stworzyli emocjonalny i dojrzały obraz świata inspirowany „Ziemią obiecaną” i „Chłopami” Władysława Reymonta. Niczym współczesny chór antyczny interpretują słowo ciałem, ruchem, dźwiękiem i śpiewem, budując pomost między historią a współczesnością.

Festiwal dla młodego pokolenia

Nie zabraknie również działań skierowanych do dzieci i młodzieży. Festiwal od lat rozwija przestrzeń edukacyjną, zapraszając młode pokolenie do aktywnego uczestnictwa w kulturze.

Kontynuowany będzie konkurs „Kadry Wyobraźni”, a także warsztaty Gildii Szkół NieZwykłych – projektu edukacyjnego, w ramach którego uczniowie z różnych części Polski angażują się w działania związane z filmem i nowymi mediami, uczestniczą w spotkaniach z twórcami oraz realizują własne projekty.

Most między kulturą a biznesem

Jednym z ważniejszych punktów programu będzie Dzień Mecenasa Kultury – przestrzeń dialogu między światem kultury a gospodarki. Spotkanie stanie się okazją do refleksji nad rolą mecenatu oraz współodpowiedzialnością różnych środowisk za rozwój kultury i budowanie wspólnoty.

Centralnym wydarzeniem tego dnia będzie panel „Most między kulturą a biznesem”, który poprowadzi Katarzyna Janowska. W dyskusji udział wezmą między innymi Robert Piaskowski, Michał Rusinek oraz Andrzej Seweryn.

Spotkanie ma szansę stać się rzeczywistym mostem – nie tylko w wymiarze symbolicznym, lecz także praktycznym – łączącym różne języki, doświadczenia i perspektywy potrzebne, aby kultura mogła rozwijać się w sposób trwały, otwarty i odpowiedzialny.

NieZwykłe spotkania rozpoczęły się wcześniej

Działania festiwalowe rozpoczęły się już 8 czerwca w Warszawie. Podczas spotkania „Cygan & Cygan” spotkali się Jacek Cygan z Jackiem Cyganem. Jeden bezbłędnie włada słowem, drugi zadaje przenikliwe pytania, a rozmowie towarzyszył Marcin Januszkiewicz, wykonujący piosenki Jacka Cygana.

Wydarzenie symbolicznie zapowiedziało działania Festiwalu planowane na 2027 rok.

„Festiwal Filmów-Spotkań NieZwykłych zdecydowanie pozostaje miejscem spotkania bez barier i dystansu. To przestrzeń rozmowy, refleksji i wspólnego przeżywania sztuki, która zostanie z widzem na długo po zakończeniu wydarzenia. Tegoroczna edycja już teraz zapisuje się symbolicznie w przestrzeni trzech ośrodków regionu świętokrzyskiego, a my jako organizatorzy wiemy, że to dopiero piękny początek tej drogi” – podkreśla Maria Seges-Ślepowrońska, rzecznik prasowa Festiwalu.

Plakat Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych 2026 zaprojektował Andrzej Pągowski.

Fundacja Legalna Kultura jest partnerem Festiwalu. Przed wybranymi projekcjami widzowie usłyszą spoty „W czerni kina” w wykonaniu polskich artystów wspierających Legalną Kulture.

Szczegółowy program dostępny jest na stronie Festiwalu oraz w jego mediach społecznościowych.