PRAWO W KULTURZE

/ Prawnik odpowiada

Zanim zadasz pytanie, zapoznaj się z istniejącymi odpowiedziami.

WYSZUKAJ ODPOWIEDŹ


Wpisz szukane SŁOWO (np. szkoła, komiks, zdjęcie itp.):
Wyszukaj w kategorii:




Zapytaj prawnika
Brak informacji o autorze zdjęć (po podpisaniu zgody na publikację)

PRAWO W KULTURZE

/ Prawnik odpowiada / zapytaj prawnika

Brak informacji o autorze zdjęć (po podpisaniu zgody na publikację)

Brak informacji o autorze zdjęć (po podpisaniu zgody na publikację)

13.09.13

Jestem fotografem i ostatnio uczestniczyłam w warsztatach z których zrobiłam relację fotograficzną. Podpisałam umowę na zgodę o publikację zdjęć w celach promocyjnych (to światowa, wielka firma myślałam, że to dla mnie duża promocja). Wczoraj zdjęcia ukazały się w dużej ogólnopolskiej gazecie (miesięcznik kolorowy na wysokim poziomie) z podpisem "materiały prasowe". Dodam, że w umowie nie przekazywałam im praw autorskich. Czy mogę zarządzać odszkodowania od wydawcy za kradzież własności intelektualnej?


Stan faktyczny wskazuje, iż będziemy mieć do czynienia z dwojakiego rodzaju problemami. Po pierwsze, chodzi o kwestię możliwości legalnego wykorzystania majątkowych praw autorskich do zdjęć przez wydawcę czasopisma, po drugie natomiast, o brak oznaczenia ich autorstwa . Należy jednocześnie podkreślić, iż odpowiedź zakłada, że sporne fotografie są utworami, tj. posiadają cechy oryginalności i indywidualności twórczej.

Jeżeli chodzi o problem praw majątkowych, to bez dokładnej analizy treści podpisanej umowy nie możemy udzielić odpowiedzi, czy doszło do naruszenia autorskich praw majątkowych czy też wydawca wykorzystał je legalnie, np. na podstawie sublicencji udzielonej przez podmiot, z którym autor zdjęć zawarł umowę. Brak z resztą informacji o tym z kim została zawarta umowa. Wykładnia treści postanowienia umowy, mówiącego o zgodzie na wykorzystanie w celach promocyjnych powinna być dokonywana w kontekście całokształtu okoliczności zawarcia takiej umowy oraz relacji łączących strony, zatem brak podstaw do stwierdzenia czy publikacja w czasopiśmie mieści się w tych celach (ważne jest tutaj także w jakim celu i w jakim kontekście czasopismo użyło zdjęć – jeżeli np. byłaby to relacja z warsztatów, w czasie których zdjęcia zostały zrobione, to jest duże prawdopodobieństwo, że wykorzystanie zdjęć nie naruszyło majątkowych praw autorskich).

Jeżeli okaże się, że zdjęcia zostały użyte z naruszeniem majątkowych praw autorskich twórcy, to może się on domagać odszkodowania na zasadach ogólnych (czyli poprzez zapłatę sumy odpowiadającej rzeczywiście poniesionej przez autora szkodzie) albo poprzez zapłatę trzykrotności opłaty licencyjnej, która byłaby należna, gdyby twórca zdjęć zawarł z wydawcą czasopisma taką umowę, chyba że naruszenie praw autorskich było niezawinione (wówczas należy się dwukrotność takiej stosownej opłaty).

Co do kwestii naruszenia osobistych praw autorskich, to jest ono niewątpliwe (pod warunkiem, że autor zdjęć nie oświadczył w umowie, że zgadza się na ich anonimowe wykorzystanie). Jeżeli takiego postanowienia brak w umowie, to doszło do naruszenia prawa twórcy do oznaczania autorstwa zdjęć. W takim przypadku twórca ma roszczenie o usunięcie skutków dokonanego naruszenia, np. poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia (publikację informacji o autorstwie lub przeprosin za nieuprawnione pominięcie oznaczenia autorstwa). Jeżeli naruszenie było zawinione, autor może domagać się także zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub zobowiązania naruszyciela do zapłaty nawiązki na cel społeczny wskazany przez twórcę.

Wskazówki praktyczne:

wystąpienie z ewentualnymi roszczeniami powinno być poprzedzone szczegółową wykładnią umowy dokonaną w kontekście całokształtu relacji łączących strony a także oceną okoliczności, w których doszło do wykorzystania zdjęć, aby potwierdzić lub zaprzeczyć, że doszło do naruszenia praw twórcy oraz ewentualnie kto je naruszył.

Emilia Chmielewska
Prawnik
Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy sp.j.

fot. sxc.hu / martintxo7



Publikacja powstała w ramach Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura


Do góry!


Społeczna kampania edukacyjna Legalna Kultura realizowana przez Fundację Legalna Kultura

W 2019 roku dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego