Prawo Własności Intelektualnej w Działalności Dziennikarskiej

PRAWO W KULTURZE

/ Prawo Własności Intelektualnej w Działalności Dziennikarskiej

Prawo Własności Intelektualnej w Działalności Dziennikarskiej

Wychodząc naprzeciw rosnącej potrzebie dostępu dziennikarzy do wiedzy z zakresu prawa autorskiego prezentujemy cykl publikacji poświęcony kwestiom Prawa Własności Intelektualnej w autorskiej działalności dziennikarskiej.


Wykorzystywanie utworów w materiałach prasowych

PRAWO W KULTURZE

/ Prawo Własności Intelektualnej w Działalności Dziennikarskiej

Wykorzystywanie utworów w materiałach prasowych

Wykorzystywanie utworów w materiałach prasowych

19.11.14

Utwory podlegające ochronie prawa autorskiego mogą być za pośrednictwem mediów rozpowszechniane w celach informacyjnych.

Dotyczy to m.in. sprawozdań o aktualnych wydarzeniach, aktualnych zdjęć reporterskich, przemówień wygłoszonych na publicznych zebraniach, czy też krótkich wyciągów ze sprawozdań, artykułów lub wypowiedzi. Jest to jedna z form dozwolonego użytku stosowanego zarówno w prasie, radiu jak i telewizji, uregulowana w art. 25 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.).

Dobrym przykładem służącym zobrazowaniu na czym polega dozwolony użytek w mediach jest wykorzystywanie zdjęć reporterskich, które musi przede wszystkim następować w celach informacyjnych (tj. jego publikowanie następuje w celu przekazania określonej wiadomości o osobie, sprawie, zjawisku, wydarzeniu etc.), rozpowszechnienie obejmuje dzieło już wcześniej rozpowszechnione oraz rozpowszechnianym dziełem może być fotografia, ale musi to być fotografia reporterska (czyli zapis chwili, wydarzenia, życia - utrwalenie aktualnego obrazu otaczającej nas rzeczywistości).

Warto przy tym pamiętać, że użytek dotyczący rozpowszechniania w celach informacyjnych aktualnych artykułów, a także fotografii reporterskich ma charakter odpłatny. Oznacza to obowiązek zapłaty wynagrodzenia z tego tytułu na rzecz twórcy (autora).

Rozpowszechnianie utworów w wyżej wymienionym zakresie w prasie, radiu czy telewizji jest dozwolone zarówno w  oryginale, jak i w tłumaczeniu.

Ponadto w sprawozdaniach o aktualnych wydarzeniach w kraju lub na świecie wolno przytaczać fragmenty utworów udostępnianych podczas takich wydarzeń, lecz tylko w granicach niezbędnych dla przekazania informacji (tzw. news). Może to być przedruk zdjęcia z wystawy, cytat prezentowanego utworu, czy też migawka z telewizji. Jest to bowiem wyjątek od zasady przestrzegania praw autorskich, jednakże pod warunkiem, że mamy do czynienia z informacjami o aktualnych wydarzeniach.

Jeśli artykuł prasowy dotyczy tematów politycznych czy gospodarczych, ale nie są to tematy aktualne (bieżące), lecz ujmuje temat na przykład w aspekcie historycznym, to do aktualnych nie należy. Tym samym artykuły o charakterze naukowym, popularyzatorskie czy eseje nie mogą być zakwalifikowane do artykułów aktualnych i nie można ich np. przedrukowywać bez zgody właściciela praw do tekstu.

Jarosław Jastrzębski
Radca prawny



Do góry!


Społeczna Kampania edukacyjna Legalna Kultura realizowana przez Fundację Legalna Kultura

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej