PRAWO W KULTURZE

/ Prawnik odpowiada

Zanim zadasz pytanie, zapoznaj się z istniejącymi odpowiedziami.

WYSZUKAJ ODPOWIEDŹ


Wpisz szukane SŁOWO (np. szkoła, komiks, zdjęcie itp.):
Wyszukaj w kategorii:




Zapytaj prawnika
Czy wizerunek modelu samochodu (nie marki), objęty jest prawem autorskim?

PRAWO W KULTURZE

/ Prawnik odpowiada / zapytaj prawnika

Czy wizerunek modelu samochodu (nie marki), objęty jest prawem autorskim?

Czy wizerunek modelu samochodu (nie marki), objęty jest prawem autorskim?

19.09.16

Czy wizerunek modelu samochodu (nie marki), objęty jest prawem autorskim? Czy jeśli przygotuję serię ilustracji prezentujących różne modele samochodów np. Fiat 126p, Syrena Sport, Lamborginii itd. i będę chciała wydać je komercyjnie w postaci plakatów lub kalendarza, to czy muszę posiadać zgodę właściciela praw autorskich/ majątkowych? 



Ilustracja może być uważana za część utworu zbiorowego, która de facto może funkcjonować niezależnie od dzieła zbiorowego, np. ilustracja (zdjęcie) w encyklopedii. Ustawodawca przyznaje twórcom – takich zdjęć prawa majątkowe tym samym autor takiego dzieła ma prawo do rozporządzania swoim zdjęciem na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z niego. Obowiązujące w Polsce prawo traktuje fotografię na równi z wszystkimi innymi rodzajami dzieł. Ich ochrona powstaje tylko wówczas, gdy spełnione są ogólnie wymagane kryteria, a więc gdy fotografia jest rezultatem pracy twórczej, gdy cechuje ją inwencja i samodzielność artystyczna. Oryginalność fotografii znajdujemy także w samej kompozycji fotografowanych osób czy przedmiotów jak i w uzyskiwanych efektach, grze światła, koloru itp. Natomiast – odnośnie osoby wykonującej zdjęcia Sąd Najwyższy stwierdził – „osoba, która przy tworzeniu obiektu fotograficznego wykonuje tylko czynności techniczne obsługi sprzętu fotograficznego ściśle według wskazówek twórcy, nie jest współtwórcą w rozumieniu art. 9 PrAut”. Przenosząc to na grunt odpowiedzi na powyższe pytanie: sama kompozycja, w jakiej znajduje się przedmiotowy samochód (bez wyróżnienia jego marki) oraz wykonawca fotografii (pod warunkiem, że wykonana przez niego fotografia ma cechy twórcze i indywidualne) jest przedmiotem prawa autorskiego i tworzy dzieło w znaczeniu prawa autorskiego. Sam kształt samochodu nie stanowi utworu w rozumieniu prawa autorskiego staje się natomiast dziełem, dopiero wówczas, gdy staje się przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze fotografa lub autora kompozycji fotografii. Jak wynika z powyższego sam kształt samochodu jest jednym z elementów danej aranżacji, ilustracji tematycznej fotografii. Należy przyjąć, że zamierzone zdjęcia tematyczne nie mają charakteru informacyjnego - nie mają na celu przedstawienia produktu w ujęciu pochodzenia towaru – marki – dlatego rozpatrywanie ilustracji, plakatów, czy kalendarza z punktu widzenia prawa dot. znaku towarowego, marki nie powinno mieć tutaj miejsca.
Na marginesie należy wspomnieć, że duże znaczenie takich zdjęć ma marketingowy ich walor ze względu na markę samochodu – jego kształt czasami kolor i linię. Wymienione marki samochodów z pewnością mają ugruntowaną renomę i wartość wśród klientów. Wzór, kształt tj. model czy linia danego samochodu uwidacznia się przede wszystkim w swojej nowości i odmienności na tle ogólnie dostępnych pojazdów. W nadzwyczajnym modelu samochodu klienci mogą dostrzegać wskazówki komercyjnego pochodzenia produktu tj. rozpoznawać daną markę samochodu. Ochrona prawna produktów w prawie własności intelektualnej ma zabezpieczać interesy przedsiębiorców, zachęcać do inwestowania w poprawianie wyglądu produktów i innowacyjność, co może zabezpieczyć przed nieuczciwym działaniem konkurencji.

Monika Łazowska



Publikacja powstała w ramach Społecznej kampanii edukacyjnej Legalna Kultura


Do góry!


Społeczna kampania edukacyjna Legalna Kultura realizowana przez Fundację Legalna Kultura

W 2019 roku dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego